Proces akredytacji w uczelniach medycznych

1. Określenie ogólnych celów uczelni. Każdy wydział lekarski określa swoje główne zadania w zakresie kształcenia, badań naukowych, usług specjalistycznych, ewentualnie działań na rzecz środowiska czy społeczności lokalnej.
   
2. Posiadanie kadry gwarantującej odpowiedni poziom usług (w zakresie kształcenia przynajmniej jeden samodzielny pracownik naukowy odpowiedzialny za nauczanie każdego z przedmiotów, z uwzględnieniem poddyscyplin klinicznych).
   
3. Wymagane jest prowadzenie badań naukowych w zakresie nauczanych dyscyplin.
   
4. Nauczyciel akademicki powinien łączyć pracę dydaktyczną z pracą naukową.
   
5. Wydział powinien stworzyć warunki do podnoszenia kwalifikacji i umiejętności pedagogicznych nauczycieli akademickich, a działalność dydaktyczna winna być uznawana na równi z działalnością naukową i usługową.
   
6. Wydział musi posiadać do własnej dyspozycji lub mieć zapewniony dostęp do budynków oraz sprzętu w ilości i jakości gwarantującej właściwe warunki dla kształcenia lekarzy. Konieczna jest odpowiednia ilość sal wykładowych, seminaryjnych i ćwiczeniowych, jak również pomieszczeń do samodzielnego studiowania.
   
7. Wydział powinien posiadać wystarczające zaplecze do realizacji zadań klinicznych. Mogą to być kliniki własne lub dostęp do szpitali innych na podstawie umowy, a także ambulatoria zapewniające nauczanie w pełnym zakresie działań medycznych. Zaplecze kliniczne i ambulatoryjne musi zapewnić studentom możliwość kontaktu z wieloma pacjentami w czasie zajęć z każdego przedmiotu.
   
8. Konieczne jest istnienie biblioteki z aktualnym piśmiennictwem w zakresie wszystkich nauczanych dyscyplin oraz dostępem do mediów elektronicznych. Biblioteka musi być ogólnie dostępna, a godziny jej otwarcia powinny umożliwiać korzystanie z niej również w godzinach wolnych od zajęć.
   

1. Czas trwania studiów nie może być krótszy niż 6 lat, a ogólna liczba godzin zajęć w ich trakcie nie może być mniejsza niż 5500 (w tym przynajmniej 4800 godz. zajęć zorganizowanych na wydziale i 700 godz. praktyk wakacyjnych).
   
2. Zarówno cele nauczania, jak i profil absolwenta muszą być dokładnie określone. Program nauczania wiodący do uzyskania dyplomu musi być tak zaplanowany, aby zapewnić podstawową edukację zawodową. Program ten winien być oparty o współczesne zdobycze wiedzy i technologii i umożliwiać studentom nie tylko poznanie naukowych podstaw medycyny, ale również nabycie zdolności krytycznego myślenia oraz stosowania nabytej wiedzy do rozwiązywania różnych problemów związanych ze zdrowiem i chorobą. Powinien również uwzględnić nabywanie określonych umiejętności praktycznych i kształtowanie właściwych postaw wobec chorego, jego rodziny i współpracowników.
   
3. Program winien uwzględniać nauki podstawowe, kliniczne i socjospołeczne.
   
4. Programy nauczania winny się opierać o minima godzinowe i programowe, uzgodnione przez Kolegium Prorektorów i Dziekanów, obowiązujące do czasu ich określenia przez Radę Główną Szkolnictwa Wyższego.
   
5. Zadania określone w odniesieniu do kształcenia przeddyplomowego winny zostać przełożone na cele dydaktyczne, zgodnie z którymi układany jest program i organizowany proces kształcenia. System kreowania programu na wydziale powinien być oparty o wyraźnie zarysowaną koncepcję całościową, uwzględniając przynajmniej kilkuletnią perspektywę czasową. W jego kreowaniu winien być szeroki udział społeczności akademickiej, w tym także studentów.
   
6. Powinien istnieć system kreowania programu, który zapewni jego spójność, brak zbędnych powtórzeń i konieczną wartość merytoryczną. Przy kształtowaniu programu studiów należy zwrócić uwagę na to, aby unikać jego przeładowania treściami wysoko specjalistycznymi lub o charakterze "nowinek naukowych", a także zbędnych powtórzeń, zapewnić spójność i logiczne powiązania pomiędzy nauczanymi treściami.
   
7. Sprawdzian efektów nauczania studenta winien uwzględnić jego wiedzę teoretyczną oraz umiejętności praktyczne.
   
8. W celu zapewnienia indywidualizacji kształcenia program winien uwzględniać możliwość wyboru przez studentów pewnych przedmiotów o charakterze zajęć fakultatywnych. Zajęcia fakultatywne winny stanowić integralną część programu (tzn. wchodzić w zakres wymaganej puli godzinowej zajęć, z tym, że zajęcia te dla różnych studentów będą różne). Ogólna liczba zajęć fakultatywnych wybieranych przez jednego studenta nie powinna przekraczać 25% całości programu studiów. Wprowadzenie zajęć fakultatywnych może się wiązać z koniecznością zdefiniowania tzw. "rdzenia programowego" wspólnego dla wszystkich studentów i koniecznego dla zasadniczego wykształcenia lekarza.
   
9. Praktyki wakacyjne stanowią integralną część procesu nauczania. Odbycie praktyk wakacyjnych jest warunkiem zaliczenia programu studiów. Z przedmiotów klinicznych przynajmniej połowa winna mieć charakter praktyczny.
   
10. Studia na wydziale powinny wykształcić w studentach zdolność niezależnego uczenia się (we własnym zakresie), w trakcie życia zawodowego.
    
11. Zajęcia kliniczne muszą umożliwić studentowi dogłębne przestudiowanie grupy pacjentów z głównymi i najczęstszymi chorobami związanymi bezpośrednio z dziedziną, w której odbywany jest staż.
    
12. Wskazane jest prowadzenie kursów fakultatywnych umożliwiających rozszerzenie oferty nauczania.
    
13. Celowe jest umożliwienie studentom pracy z komputerami.
    
14. Konieczne jest uwzględnienie w programie nauczania języków obcych oraz wykorzystywanie w trakcie studiów znajomości tychże języków.
    
15. Program nauczania powinien kłaść nacisk na zasady rozpoznawania skutków medycznych powszechnych problemów socjospołecznych (przemoc, narkotyki, alkoholizm itp.), ich diagnostyki, leczenia i zapobiegania.
    
16. Należy wykształcić w studentach etyczne zasady postępowania w stosunku do pacjentów w życiu społecznym i zawodowym.
    
    

1. Zajęcia z dyscyplin podstawowych i przedklinicznych powinny odbywać się w odpowiednio wyposażonych laboratoriach. Laboratoria o charakterze diagnostycznym i badawczym powinny mieć akredytację Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji.
   
2. W przypadku zajęć klinicznych odbywanych przez studentów równolegle w różnych jednostkach należy dołożyć starań, aby zapewnić porównywalność procesu kształcenia.
   
3. Władze wydziału powinny prowadzić stałą i bieżącą kontrolę procesu dydaktycznego pod kątem jego zgodności z programem i efektywności. Powinny również oceniać nauczycieli akademickich w zakresie wywiązywania się przez nich z obowiązków dydaktycznych oraz stosunku do studentów. W procesie oceny nauczania i nauczycieli akademickich powinni uczestniczyć studenci.
   
4. W organizacji zajęć uwzględnić należy wprowadzenie takich form nauczania, które prowadzą do zwiększonej odpowiedzialności studentów za wyniki nauczania, wdrażają do samokształcenia i uczą rozwiązywania problemów.
   
5. Należy stosować sprawdziany dla oceny wiedzy nabytej, opanowania podstawowych umiejętności praktycznych oraz zdolności wykorzystania ich w rozwiązywaniu problemów medycznych.
   
6. W uczelni należy opracować wykaz umiejętności praktycznych, koniecznych do opanowania przez studentów oraz sposób egzekwowania tych umiejętności.
   
7. Stałym obowiązkiem władz uczelni winna być ciągła ocena programu nauczania i wnoszenie doń niezbędnych poprawek tak, aby był on adekwatny do postępu wiedzy.
   
8. Władze uczelni powinny promować i organizować międzynarodową wymianę studentów. Wyjazdy studentów na studia i praktyki wakacyjne powinny być poprzedzone uprzednią analizą celu i programu wyjazdu tak, aby umożliwić studentom zaliczenie zajęć odbytych w zagranicznej uczelni.
   
9. W celu umożliwienia studentom zaliczenia na macierzystej uczelni okresu studiów odbytego na innej uczelni, należy wdrożyć system kredytowy ECTS.
   
   

1. Wydział dokonuje naboru studentów na pierwszy rok w oparciu o egzamin wstępny. Sposób postępowania w całym procesie rekrutacji, jak również ewentualne procedury odwoławcze muszą być wyraźnie określone i znane kandydatom. Liczba studentów przyjmowanych na studia powinna zależeć od zaplecza, jakim dysponuje szkoła.
   
2. Studenci przyjmowani na wydziały lekarskie winni mieć wystarczającą dla zawodu lekarza sprawność psychofizyczną.
   
3. Standardy i procedury oceny studentów oraz zaliczania przez nich poszczególnych etapów nauczania i ukończenia studiów powinny być jawne.
   
4. Na uczelni powinien istnieć system pomocy socjalnej dla studentów.
   
5. Powinien istnieć system prewencji i terapii zdrowotnej dla studentów, system badań okresowych oraz system szczepień ochronnych, wymaganych w stosunku do studentów medycyny. Uczelnie muszą wypracować politykę postępowania ze studentami narażonymi w toku studiów na czynniki ryzyka (np. choroby zakaźne, promieniowanie jonizujące). Polityka ta powinna zawierać: a) edukację dotyczącą metod prewencji; b) zasady postępowania i leczenia (jeśli to będzie konieczne), w tym także określenie odpowiedzialności finansowej.
   
6. Studenci powinni mieć zapewniony system poradnictwa w zakresie zdrowia psychicznego.
   
7. Uczelnia powinna zapewnić studentom odpowiednią bazę do zajęć sportowych i rekreacji.
   

Podziękowanie od Caritas Polska

Warszawa, dnia 03.12.1999

Akademia Medyczna w Gdańsku

Bo byłem głodny, a daliście Mi jeść;
byłem spragniony, a daliście Mi pić;
byłem przybyszem, a przyjęliście Mnie (Mt 25, 35)

Caritas Polska składa serdeczne podziękowanie za darowiznę na cele charytatywno-opiekuńcze z przeznaczeniem na: pomoc mieszkańcom Kosowa w kwocie 958,00 (słownie dziewięćset pięćdziesiąt osiem zł 00/100) otrzymaną w dniu 26.05.1999 roku.
Niech Bóg bogaty w Miłosierdzie wynagrodzi hojność serca. Szczęść Boże!

ks. Wojciech Łazewski
dyrektor Caritas Polska

Rady Społeczne Samodzielnych Publicznych Szpitali Klinicznych AMG

Zgodnie z art. 44c ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408) minister zdrowia powołał w Samodzielnych Publicznych Szpitalach Klinicznych Akademii Medycznej w Gdańsku Rady Społeczne w następujących składach:

SPSK nr 1 (Zarządzenie MZiOS z dnia 31 grudnia 1998 r.)
przewodniczący:
    Janina Mańko - przedstawiciel MZiOS
członkowie:
    Jerzy Serafin - przedstawiciel MZiOS
    Krystyna Dudzińska - przedstawiciel MZiOS
    Czesław Baran - przedstawiciel AMG
    Barbara Sulżycka - przedstawiciel AMG
    Andrzej Szczerba - przedstawiciel Okręgowej Izby Lekarskiej
    Danuta Miałkowska - przedstawiciel Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych
    Jacek Zieliński
    Jerzy Kuś
    Barbara Gierak-Pilarczyk
    Zdzisław Sobieralski

SPSK nr 2 (Zarządzenie MZiOS z dnia 15 września 1999 r.)
przewodniczący:
    Bogusław Suski - przedstawiciel MZiOS
członkowie:
    Józef Jordan - przedstawiciel MZiOS
    Czesław Baran - przedstawiciel MZiOS
    Zenon Aleksandrowicz - przedstawiciel AMG
    Jan Brodnicki - przedstawiciel AMG
    Rafal Ciepłuch - przedstawiciel Naczelnej Rady Lekarskiej
    Władysława Murawska - przedstawiciel Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych
    Wanda Czerwińska
    Jerzy Stachowiak
    Piotr Flejszman
    Maciej Merkisz

SPSK nr 3 (Zarządzenie MZiOS z dnia 15 września 1999 r.)
przewodniczący:
    Jacek Graliński - przedstawiciel MZiOS
członkowie:
    Barbara Adamowicz-Klepalska - przedstawiciel MZiOS
    Roman Kaliszan - przedstawiciel MZiOS
    Bolesław Rutkowski - przedstawiciel AMG
    Ewa Szymczyk - przedstawiciel AMG
    Maciej Michalik - przedstawiciel Naczelnej Rady Lekarskiej
    Anna Zielińska - przedstawiciel Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych
    Stanisław Bogdanowicz
    Mirosław Ciechanowski
    Wanda Czerwińska
    Piotr Flejszman

dr hab. Stanisław Mazurkiewicz, prof. nzw.
prorektor ds. klinicznych

Nowe władze Stowarzyszenia Absolwentów AMG

W dniu 14 stycznia 2000 r. odbyło się Walne Zgromadzenie Stowarzyszenia. Wybrano władze na kadencję (2000-2004) w następującym składzie:
prezes:
    prof. Brunon L. Imieliński
wiceprezesi ds. łączności z absolwentami:
    Wydziału Lekarskiego - dr med. Jerzy Kossak
    Oddziału Stomatologicznego - prof. Barbara Adamowicz-Klepalska
    Wydziału Farmaceutycznego - prof. Irena Kozakiewicz.

Na funkcję członka Zarządu zgodził się być wybranym rektor AM prof. Wiesław Makarewicz. Pozostali członkowie 6-osobowego ciała to dr farm. Marek Gębal i lek. Kamil Jankowski. Do Zarządu powołany został, jako łącznik z młodzieżą akademicką, Marcin Skrabalak, student V roku Wydziału Farmaceutycznego, przewodniczący Uczelnianego Samorządu Studenckiego.
W skład Komisji Rewizyjnej weszli: prof. Tadeusz Korzon, dr med. Bogumił Przeździak, dr med. Alfred Jankau i dr med. Bogumił Filipek. Został też powołany Sąd Koleżeński w składzie: dr Lubomira Bożyk, prof. Jerzy Lipiński i dr Janusz Drożdż.

Solidarni z "Solidarności"

W listopadzie minionego roku na spotkaniu Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" AMG i SPSK pożegnaliśmy trzy osoby, które odeszły na emeryturę - kol., kol. Krysię Andrzejewską, Zosię Cholewinę i Zbyszka Wypycha, członków Prezydium "Solidarności", tej pierwszej, Sierpniowej,
z 1980 r. Osoby te działały nieprzerwanie przez okres stanu wojennego i po reaktywowaniu Związku w r. 1989.
Na spotkanie zaproszono również działaczy z tamtych odległych lat, związanych ze służbą zdrowia: Jankę Mańko, Romę Zawistowską, Izę Lipniewicz, Władzię Murawską. Mimo iż odeszły z Akademii czy z SPSK nadal pozostają aktywne na rzecz służby zdrowia.
Żegnanych obdarowano kwiatami, albumami i drobnymi upominkami. Przy kawie, ciasteczkach i owocach spędziliśmy parę godzin, wspominając przeżyte razem lata.
Mamy nadzieję, że osoby, które żegnaliśmy, będą miło wspominać czas wspólnej, solidarnej pracy, która nas jako działaczy "Solidarności" tak mocno połączyła.

Komisja Zakładowa NSZZ "Solidarność"

Klub Seniora AMG

Witamy naszych starszych kolegów

Opłatek u Seniorów

8 stycznia 2000 r. odbyło się spotkanie opłatkowe Klubu Seniora AMG w stołówce studenckiej przy ul. Dębowej.
Klub Seniora istnieje od niedawna, ale już zdobył pewne doświadczenie w działalności wszystkich swoich sekcji. Sekcja Kulturalno-Turystyczna tym razem sprawdziła się na medal. Drugie już spotkanie opłatkowe Seniorów - z licznym udziałem Seniorek i Seniorów "wszystkich stanów" - było nadzwyczaj udane pod względem organizacyjnym i wspaniałej atmosfery. Było prawdziwie po polsku, z księdzem, z kolędami i krótkimi przemówieniami.
Swoją obecnością zaszczycili nas: rektor AMG prof. Wiesław Makarewicz, dziekan prof. Janusz Galiński oraz wielu profesorów, zarówno czynnych jeszcze zawodowo, jak i w stanie spoczynku. Przemiłą atmosferę znakomicie podgrzewała zarówno p. Kaźmierczak, która świetnie pełniła rolę "wodzireja", jak i zaproszeni artyści, w których repertuarze znalazły się piękne kolędy, arie operetkowe i fragmenty znanych musicali. Te ostatnie spowodowały spontaniczną radość wśród uczestników, którzy śpiewali razem z wykonawcami i byli autentycznie szczęśliwi.
Najważniejsze, że zagościł uśmiech na naszych twarzach, a uśmiech - jak mówi przysłowie - to jest najlepszy lek na każdy wiek. Sala była pięknie udekorowana i wszystkich ubawił napis (chyba wymyślili to studenci): Witamy naszych starszych kolegów.

Uczestniczka spotkania
prof. S. M.-D.

Kadry AMG i SPSK nr 1 - Listopad 1999

AMG

Funkcje kierownicze objęli:
prof. dr hab. med. Andrzej Szutowicz - kierownik Katedry Biochemii Klinicznej od dnia 29.11.1999 r. do dnia 28.11.2004 r.
prof. dr hab. Ewa Dilling-Ostrowska - kierownik Katedry Neurologii od dnia 29.11.1999 r. do dnia 30.09.2004 r.

Tytuł naukowy profesora nauk medycznych otrzymał
prof. n. med. dr hab. Janusz Emerich

Stopień naukowy doktora habilitowanego otrzymał
dr hab. med. Piotr Lass

Awansowali:
na stanowisko adiunkta:
dr med. Anna Galińska
dr med. Grażyna Łuczak

na stanowisko asystenta:
mgr fiz. Sławomir Świrydowicz

Przeszedł na stanowisko starszego wykładowcy
dr n. przyr. Marian Machel

Stanowisko kierownika Działu Ogólno-Administracyjnego z dniem 1.01.2000 r. objęła mgr Grażyna Sadowska.

Jubileusz długoletniej pracy w AMG obchodzą:

40 lat
dr farm. Krystyna Wierzchowska-Renke

30 lat
Teresa Romejko

25 lat
Barbara Fudacz

20 lat
Elżbieta Krajewska
dr med. Paweł Lipowski
dr hab. Ryszard Pawłowski, prof. nzw.

Na emeryturę przeszli:
Jadwiga Cielątkowska
Romualda Derezińska
Alina Figarska
inż. Jerzy Knap
Anna Musiał
Krystyna Szałachan
Lucyna Szatkowska
dr med. Bolesław Szołkowski

Z Uczelni odeszły:
dr med. Iwona Bednarska-Żytko
mgr farm. Katarzyna Żurowska-Pryczkowska.

SPSK nr 1

Jubileusz długoletniej pracy w SPSK nr 1 obchodzą:

40 lat
Krystyna Rączka

35 lat
Anna Golak

30 lat
Czesław Arciuch

25 lat
Alicja Grab
lek. stom. Bożena Kuc
Irena Sawicka

20 lat
Jacek Kasprzewski
Małgorzata Kubiak
Grażyna Marchlewska
Zofia Rojek
Teresa Wyka

Na emeryturę przeszła
Janina Okoniewska

* *

"Roztaczanie się słońca nad światem
czyni niepotrzebnym inne szczęście,
wystarcza, aby człowiek pobłogosławił
najtwardsze godziny bytu"
Maria Dąbrowska

Szanowna Pani
Janina Okoniewska

Za wieloletnią, ofiarną pracę, za zaangażowanie
w rozwiązywaniu najtrudniejszych problemów Szpitala, za życzliwość w kontaktach służbowych życzymy z całego serca samych słonecznych dni, dobrego zdrowia oraz odkrywania nowych radosnych stron życia, a pogoda ducha niech sprawi, by czas zatrzymał się w miejscu i pozwolił zasłużenie odpoczywać.
W imieniu swoim, Kierownictwa Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 1 AM w Gdańsku
i współpracowników
Marek Wyszczelski
dyrektor

Geriatria - niepotrzebna specjalność lekarska?

Skończył się rok 1999, ogłoszony przez ONZ - Międzynarodowym Rokiem Seniora. Poza kilkoma spektakularnymi imprezami, jak marsze jedności pokoleń czy konferencja zorganizowana 10 grudnia ubiegłego roku pod patronatem prezesa Rady Ministrów w Warszawie, nie zrobiono nic, co poprawiłoby sytuację ludzi starszych w naszym kraju. Nie poprawiono w tym roku również niczego w sytuacji polskiej geriatrii!
A przecież nieustannie rośnie liczba osób wchodzących w okres życia zwany starością. Przyjmując jako jej początek przekroczenie 65. roku życia można stwierdzić, że odsetek ludzi starszych w populacji wielu społeczeństw (również polskiego) wzrósł już do kilkunastu procent. Jest to między innymi związane ze stałym wydłużaniem życia ludzkiego, którego średni czas trwania w niektórych krajach, jak np. w Japonii, przekroczył w r. 1997 już 80 lat! (jest to dokładnie tzw. przewidywane przeciętne dalsze trwanie życia w momencie narodzin). W Polsce wartości te wynosiły w r. 1997 - 68,5 lat dla mężczyzn i 77 lat dla kobiet. Na całym świecie populacja ludzi starszych wzrasta o wiele szybciej niż cała populacja ludzka! W r. 1950 liczba ludzi w wieku 60. i więcej lat wynosiła 200 mln., w r. 1975 już 350 mln., aby w r. 2000 wg szacunków ONZ, osiągnąć liczbę 590 mln! Co więcej, populacja ludzi starszych starzeje się również, ponieważ udział w niej osób w wieku 85. lat i powyżej też systematycznie rośnie.
Problemy starości, starzenia się, zachowania jak najdłużej młodości, interesowały ludzkość od zarania dziejów. Czy może być zatem bardziej interesująca i potrzebna, w świetle powyższych danych specjalność lekarska aniżeli geriatria, zajmująca się badaniem fizjologii i patofizjologii procesu starzenia, a także profilaktyką i leczeniem chorób tego okresu życia?
Podobnie do wieku dziecięcego, wiek starszy posiada swoje odrębności, których poznanie wymaga dodatkowych studiów. Uzyskanie tytułu specjalisty z zakresu geriatrii przez lekarza chorób wewnętrznych [geriatria jest specjalizacją drugiego stopnia (obecnie specjalizacją w szczegółowej dziedzinie medycyny) - może o nią się ubiegać lekarz posiadający przynajmniej pierwszy stopień specjalizacji z zakresu interny] nie jest łatwe, wymaga dodatkowej praktyki z zakresu psychiatrii, neurologii itd. Praca z pacjentem w wieku podeszłym wymaga od lekarza szczególnej cierpliwości, taktu, samoopanowania, słowem, pewnych predyspozycji, które w tej specjalności są niezbędne.
Specjalistów geriatrii nie ma w naszym kraju wielu. W województwie pomorskim zaledwie kilkunastu. Zdawać by się więc mogło, że wobec tak licznej grupy potencjalnych pacjentów, nie powinni mieć oni trudności ze znalezieniem pracy, co więcej, powinni być rozchwytywani, jak to się mówi - "na pniu", zaraz po uzyskaniu tytułu specjalisty. Nic bardziej mylnego!! Mimo że art. 68 Konstytucji RP wyraźnie określa: "władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku"(!) rzeczywistość w dziedzinie tzw. ochrony zdrowia jest zupełnie inna.
Popatrzmy na nasze "podwórko". Jeszcze kilka lat temu w Trójmieście funkcjonowały w ramach Przychodni Specjalistycznych dwie Poradnie Geriatryczne: w Sopocie i we Wrzeszczu, oraz Wojewódzka Przychodnia Gerontologiczna w Gdańsku. Obecnie pozostała, w szczątkowej i zanikowej formie, jedynie ta ostatnia. Po dwóch pozostałych nie ma śladu. Zostały zlikwidowane, mimo dużego zapotrzebowania oraz mimo minimalnych kosztów, jakich wymagało ich utrzymanie. Z kilkunastu specjalistów geriatrii w naszym województwie, zaledwie kilku pracuje w swojej specjalności! Spróbujcie zresztą Państwo otrzymać do nich skierowanie - marzenie "ściętej głowy"! Ogromna większość lekarzy tzw. pierwszego kontaktu uważa się za w pełni kompetentnych w tej dziedzinie medycyny. Wydaje się błędną decyzja (przed którą z trudem uchroniła się pediatria!), która w nowym systemie organizacji i finansowania ochrony zdrowia lokuje geriatrów wśród tych specjalistów, do których pacjent musi mieć skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu. Sprawiła ona, że dostęp pacjenta w wieku podeszłym do specjalisty geriatrii jest praktycznie niemożliwy! (poza gabinetami prywatnymi). Zważywszy, że sytuacja finansowa ludzi starszych nie jest najlepsza, jest to fakt niewątpliwie niepokojący. Co więcej, jest on wyrazem obserwowanego od dawna odsuwania ich potrzeb na margines życia społecznego! Deklarowana polityka prorodzinna państwa wyraźnie nie dotyczy tej grupy ludzi. Mimo przykazania "czcij ojca swego i matkę swoją" - kult dzieci i młodzieży przesłonił potrzeby najstarszej części społeczeństwa.
Czyżby zatem prawdziwe było, zasłyszane niegdyś, cyniczne stwierdzenie, że geriatria jest specjalnością niepotrzebną, bo przedłuża egzystencję ludziom, którzy są nastawieni głównie na konsumpcję dóbr, co zwiększa obciążenie budżetu państwa wydatkami na opiekę, zasiłki itp., nie mówiąc o emeryturach?
Mimo oczywistej absurdalności tego stwierdzenia, które można by rozszerzyć na pytanie o sens pomocy ludziom niepełnosprawnym, nieuleczalnie chorym, obciążonym schorzeniami uwarunkowanymi genetycznie itd., zdaje się czasem, że władze publiczne, decydujące o kształcie polityki socjalnej i zdrowotnej w naszym kraju w pełni się z nim zgadzają! Ale jak to pogodzić z Konstytucją? Populacja ludzi, którzy przekroczyli 65. rok życia wzrosła w Polsce do czterech i pół miliona! Czeka nas wejście do Unii Europejskiej, gdzie pozycja tej części społeczeństwa i specjalistów geriatrii różni się zasadniczo od polskiej "mizerii". Wreszcie, każdego z nas czeka (o ile dożyjemy) nieuchronnie ten okres życia! Dramatycznie zła sytuacja geriatrii w Polsce musi ulec zmianie!
W nowym systemie specjalności lekarskich opublikowanym w Dzienniku Ustaw (31 poz. 302), geriatria została utrzymana jako specjalność w "szczegółowej dziedzinie medycyny". Brak konsekwencji? Chęć utrzymania pozorów, że opiekuńcza rola państwa względem najstarszej grupy ludności jest rozumiana i popierana przez władze? Prawdopodobnie! W Gazecie Lekarskiej (1999 nr 9) zamieszczona jest tabela przedstawiająca liczbę miejsc dla lekarzy, którzy rozpoczną specjalizację na podstawie postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego w okresie od 15 maja do 24 września 1999 r. Na całkowitą ilość 4919 miejsc, w tym 920 rezydentur, geriatria otrzymała 5 (słownie pięć) miejsc - w tym żadnego miejsca rezydenckiego. To w całej Polsce! Natomiast nasze województwo otrzymało jedno miejsce!

dr hab. med. Wojciech Bogusławski
lekarz, specjalista geriatrii
przewodniczący Gdańskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego

Z ukosa

Nie po raz pierwszy pojawia się stwierdzenie, że niezawodnym sposobem zapobiegania korupcji - np. urzędników państwowych czy samorządowych jest podnoszenie im wysokości uposażeń. Doprowadziło to do absurdalnej sytuacji, kiedy prezydent średnio dużego miasta, a nawet burmistrz mniejszego grodu pobiera wyższe uposażenie niż głowa państwa (!). Rodzi się pytanie: dlaczego nie stosuje się tego w odniesieniu do lekarzy, których "łapówkarstwo" stanowi ulubiony temat wszelkiego rodzaju mediów?
W obecnej strukturze władzy tzw. "terenowej" nie trudno się zagubić. Wojewoda powinien być włodarzem swego terenu. A marszałek sejmiku? To niby odpowiednik sejmu, a więc władzy ustawodawczej. Dlaczego wiec dawny poczciwy tytuł "lekarza wojewódzkiego" został zamieniony na szumny "dyrektor departamentu ochrony zdrowia Urzędu Marszałkowskiego"? W dawnych, normalnych czasach (II Rzeczpospolita) pojęcie departamentu pojawiało się dopiero na szczeblu ministerstwa... Ale dyrektor departamentu to był ktoś! Zamiast tego mamy obecnie w ministerstwach po 6-7 wiceministrów (podsekretarzy i sekretarzy stanu) - np. w MSWiA, czy 4-5 w MZiOS. W II Rzeczypospolitej tylko Ministerstwo Spraw Wojskowych i MSZ miało dwóch wiceministrów. Był też jeden wicepremier, podobnie jak obecnie w krajach o dłuższej tradycji demokratycznej. W Wielkiej Brytanii nie ma w ogóle takiego urzędu, a premiera zastępuje tradycyjnie minister skarbu, w USA nie ma premiera, a tzw. administracją kieruje prezydent, którego zastępuje 1 wiceprezydent. W Niemczech jest 1 wicekanclerz, zwykle pełniący również funkcję ministra spraw zagranicznych. Mówiło się, że komunizm sczeźnie w wyniku przerostów biurokracji. W ChRL bywało np. 12 czy 16 wicepremierów. Sczezł z innych powodów, m.in. chorej ekonomiki (ale jednym z objawów był też przerost biurokracji). A my w wolnej III RP nie możemy przezwyciężyć prawa Parkinsona! Zastanawiające jest też porównanie struktury organizacyjnej naszej Uczelni z początkowym okresem jej działalności. Był rektor i prorektor (jeden!), a na każdym wydziale dziekan i prodziekan (jeden!). A studentów wcale nie było mniej, a okresowo nawet więcej. I jeśli chodzi o poziom kształcenia - nie było czego się wstydzić.
Nic dziwnego, ze rozkwit biurokracji pociąga za sobą konieczność rozbudowy tzw. "infrastruktury". Kolejni prezydenci Gdańska obiecywali redukcje zatrudnienia podległego im urzędu. I co? Wybudowano już odrębną siedzibę dla Wydziału Komunikacji, a i tak w głównej siedzibie, zwanej "starym ratuszem" pracuje ponad 800 urzędników. Teraz okazuje się, że za mało jest miejsca w budynku UM dla Rady Miasta (4 razy liczniejszej niż w San Francisco z 750 tys. mieszkańców, a uwzględniając cały rejon - z 3 milionami). Mamy też 6 wiceprezydentów i trzeba ogromnym kosztem (5,5 miliona w ub. roku i tyleż w bieżącym!) przebudowywać dawną siedzibę "Żaka" obdarzonego już nazwą "nowego ratusza"... . Sami radni mówią, że za mało tam będzie miejsca do pracy, a za dużo przeznaczono na rozrywkę (restauracja, 2 bary). Mamy więc już cztery ratusze. A marszałek sejmiku? Nie może pozostać w tyle! Wziął już Zieloną Bramę, a teraz zapragnął jeszcze jednego budynku na swój urząd w obawie, by potencjalny interesant nie mylił Urzędu Marszałkowskiego z Urzędem Wojewódzkim.... Chcemy, by mieszkańcy kojarzyli, że jest władza rządowa, czyli wojewoda i samorządowa - czyli sejmik i marszałek - oświadczył (Gazeta Morska z dn. 13. bm.). I dla takiego celu warto zawłaszczyć budynek przedwojennego Polskiego Gimnazjum Macierzy Szkolnej im. J. Piłsudskiego? Służy on dalej celom edukacyjnym (Centrum Kształcenia Ustawicznego), nad którymi samorząd powinien mieć szczególną pieczę. Zaś Pomorska Kasa Chorych "zafundowała" sobie budynek za 6 milionów złotych, a jego wyposażenie pociągnie za sobą jeszcze dalszych 11 czy 12! Podatnik zapłaci... .
Marszałek województwa małopolskiego Marek Nawara (Polityka nr 2/2227 z 8.01.2000) komentując dysproporcje miedzy budżetami wszystkich samorządów (gmin, powiatów i województw) zamykającymi się kwotą 64 miliardów a budżetem kilkunastu rządowych agencji i funduszy dysponującym 103 miliardami, stwierdza: tak naprawdę (środki te) wydawane są poza publiczną kontrolą, bo nawet posłowie nie mają na to wpływu.
Z Gazety Wyborczej (nr 3309 z dn. 11.01.2000) dowiadujemy się, że zdymisjonowani - prezes Polskiego Radia Stanisław Popiołek i wiceprezes Henryk Cichecki otrzymali odprawy w wysokości - odpowiednio 400 i 350 tys. zł. Komentarz: Nie wiadomo, czy śmiać się czy płakać patrząc jak publiczne radio - tak strasznie zadłużone - płaci ogromne sumy za to, że jedni PSL-owcy zastępują innych PSL-owców. Nic już się nie liczy, poza interesem partyjnym... warto zapłacić górę pieniędzy. Zwłaszcza nie swoich.
I inny cytat: Mamy trudności budżetowe. Nie stać nas podobno na szpitale i szkoły wiejskie. Zastawiamy przyszłość nie dbając dostatecznie o oświatę i o służbę zdrowia. Ale rozjazdy i bankiety organizowane przy każdej okazji przez naszych dostojników odznaczają się rozrzutnością i wystawnością, jakich nie znają kraje znacznie od nas bogatsze....
Otóż z pieniędzy publicznych ich dysponenci muszą się rozliczać i muszą nimi rozważnie gospodarować. Muszą wydawać je nie na siebie, jak to się zdaje zbyt wielu radnym, posłom i senatorom. Muszą przeznaczać je w pierwszym rzędzie na cele dyktowane interesem narodowym, który określają nie oni sami, ale ich wyborcy. Klasa polityczna nie może zachowywać się jak najeźdźcy, którzy łupią podbity kraj. Opinia publiczna jest w Polsce w tych sprawach zbyt pobłażliwa. Powinna być bezwzględnie wymagająca i surowa nie tylko w przypadkach nadużyć i korupcji, ale również wtedy gdy - jak w przypadku ZUS - ma do czynienia z rażącą niekompetencją.
Któż to mógł powiedzieć? Może jakiś komuch, albo przedstawiciel postkomunistycznego "betonu"? Nie to "książę" z Maison-Lafit Jerzy Giedroyć ("Polak zachodni" - Polityka nr 47/2220, 20. 11.1999), tak niestrudzony w działalności na rzecz przywrócenia niepodległości i wolności w naszym pięknym kraju...
P.S. Z ostatniej chwili: eks-prezes Alot ma się dobrze. Już się dlań szykuje nowa posadka też prezesowska, ale tym razem w Totolotku. Oczywiście, po zainkasowaniu sutej odprawy za poprzednia synekurkę... Ernest Skalski (Gazeta Wyborcza z dn. 13.01.br.) tak to komentuje: praktyka zawłaszczania państwa przez partyjne nomenklatury rozwija się i tylko trochę jeszcze dziwi jawność i kompletny brak wstydu ze strony decydujących gremiów.

B.I.L.